Nederland is geen VS in politiegeweld

Trouw - 08.06.2020

Politiegeweld met een racistisch motief mag niet. Het is echter moeilijk er de vinger op te leggen, zoals columnist Ephimenco duidelijk maakt (Trouw, 4 juni). Blijkbaar doen er spookverhalen de ronde over de politie.

In een democratische rechtsstaat moet er controle zijn op geweld door de politie, zeker wanneer dit letsel of de dood tot gevolg had. Wanneer een persoon overlijdt tijdens politieoptreden of de politie heeft het vuurwapen gebruikt met letsel of de dood tot gevolg, dan komt altijd de rijksrecherche in actie. Niet alleen als burgers filmden.

De rijksrecherche doet onafhankelijk van de politie onderzoek. Die onafhankelijkheid is bepaald door het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. Agenten en anderen worden zo snel mogelijk gehoord. De officier van justitie beslist of dit als getuige of als verdachte is. De rijksrecherche doet doorgaans grondig onderzoek. Het Nederlands Forensisch Instituut onderzoekt de doodsoorzaak. Ook dit instituut e n het openbaar ministerie opereren onafhankelijk van de politie. Het staat burgers altijd vrij om zelf aangifte te doen.

De officier van justitie beslist of de politieagent zich als verdachte moet verantwoorden voor de rechter. Zo heeft de strafrechter het geweldgebruik beoordeeld dat leidde tot de dood van Mitch Henriquez. Deze naam klinkt in de protesten, als een gekleurd slachtoffer van politiegeweld. Agenten traden op toen hij meermalen op een festivalterrein riep dat hij een 'gun' had, terwijl hij duidelijk onder invloed van middelen was. Dat zagen de agenten en ook andere getuigen. Het is niet makkelijk om te bepalen wat de agenten triggerde om zo fors op te treden. Uiteindelijk is één agent veroordeeld.

Als advocaat sta ik agenten bij tijdens onderzoek naar geweldgebruik in functie. Agenten vinden het terecht dat bij hun geweldsbevoegdheid een verantwoordingsplicht hoort. Zij accepteren dat het geweldgebruik door een onafhankelijke instantie wordt beoordee ld. De politie beoordeelt ook zelf geweldgebruik. Onprofessioneel optreden kan leiden tot een maatregel of sanctie, zelfs tot ontslag.

Derek Chauvin, de agent die wordt verdacht van moord op George Floyd, had een verontrustende staat van dienst (Trouw, 2 juni). Bij de Nederlandse politie was hij waarschijnlijk al eerder gestrand. Ongerustheid over racisme is terecht. Maar je kunt niet het politiegeweld in de VS en in Nederland over één kam scheren.

Lees op het artikel op Trouw.nl

Invoeren ‘politiedelict’ gaat geen verbetering brengen

Aan de vooravond van de behandeling in de Tweede Kamer van het wetsvoorstel ‘geweldgebruik opsporingsambtenaren’ verscheen dit opinieartikel in De Volkskrant. Download de PDF of lees op De Volkskrant.
Het wetsvoorstel is aangenomen.

Voorrang voor tuchtrecht, ook in het verkeer?

Hoe verkeerszaken worden beoordeeld.
M. van der Steeg en J. Timmer in: Verkeersknooppunt, vaktijdschrift voor verkeersprofessionals, november 2017 p. 16-20. Download pdf

Het wetsvoorstel geweldsaanwending opsporingsambtenaren: wat schiet de agent ermee op?

Van der Steeg, Timmer en Ter Haar, Tijdschrift voor de Politie nr. 3, 2017. Download de PDF

Strafrechtelijke beoordeling van politiegeweld

Ter verbetering van de rechtspositie van politieagenten die in hun functieuitoefening geweld hebben gebruikt, heeft de minister van V&J een wetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer. In dit artikel wordt dit wetsvoorstel besproken (Van der Steeg, Ter Haar & Timmer, Tijdschrift Praktijkwijzer Strafrecht maart 2017). Download de PDF

Beoordeling van politiegeweld

De beoordeling van politiegeweld is in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de politie en niet van het OM. In deze bijdrage die is verschenen in de editie van maart van Ars Aequi leggen Jaap Timmer en ik uit waarom. Download de PDF.

Politieschutter voor de rechter

Hoe oordeelt de strafrechter over vuurwapengebruik door de politie? Alle zaken die in de jaren 2000-2015 zijn beoordeeld door de strafrechter zijn door mij geanalyseerd.
Ik publiceerde hierover in het Tijdschrift Praktijkwijzer Strafrecht (mei 2016). Het artikel vindt u via deze link.

Politietuchtrecht, column van J.S. Timmer en M. van der Steeg, in: Politiebericht ACP, oktober 2015.

Lees de Blog

Politietuchtrecht: plichtsverzuim in perspectief van de nationale politie

M. van der Steeg in: E.R. Muller, E.J. van der Torre, A.B. Hoogeboom en N.Kop (red.), Politie. Studies over haar werking en organisatie 2014, p. 467-49

Rechercheprocessen bij de bestrijding van georganiseerde criminaliteit

R.J. Bokhorst, M. van der Steeg, C.J. de Poot, Den Haag: Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum Ministerie van Veiligheid en Justitie Cahier 2011-11, 2011. [meer info: WODC] 

Politietuchtrecht: plichtsverzuim, procedure en praktijk

M. van der Steeg in: E.R. Muller, C.J.C.F. Fijnaut en U. Rosenthal, Politie: studies over haar werking en organisatie, 2007.

politietuchtrechtPolitietuchtrecht. Een studie naar de juridische aspecten en de praktijk

M. van der Steeg, (diss. VU Amsterdam), Alphen aan den Rijn: Kluwer 2004. (Download de PDF)

Korte klap, groot rendement

Magrete van der Steeg en Eric Schoenmakers, Opportuun 2006-4, p. 12-14.

Disciplinair onderzoek naar politieambtenaren: over bevoegdheden, rechten en plichten

Magrete van der Steeg, Ars Aequi november 2005, p. 962-966.
 

Trek één lijn bij disciplinaire straf

M. van der Steeg, Trouw 11 mei 2005, p. 8.

Politietuchtrecht

M. van der Steeg, Algemeen Politieblad februari 2005, p. 12-13.

Politie neemt integriteitschendingen serieus. Monitor Interne Onderzoeken Politie op hoofdlijnen over de periode 1999-2000

T. Lamboo, J. Naeyé, A. Nieuwendijk en M. van der Steeg, het Tijdschrift voor de Politie 2002-10, p. 4-11.

 

Als zich een integriteitschending voordoet… De afhandeling van integriteitschendingen door de Nederlandse politiekorpsen

M. van der Steeg, T. Lamboo en A. Nieuwendijk, het Tijdschrift voor de Politie 2000-9, p. 23-30.

De moderne politie: doelmatig en integer

M. van der Steeg in: F.C.M.A. Michiels (red.), Recht op het doel af. Opstellen over doelmatigheid en doeltreffendheid van het overheidshandelen in de democratische rechtsstaat, Deventer: W.E.J. Tjeenk Willink 1998, p. 103-125.

Onder schot. Vuurwapengebruik van de politie in Nederland

J. Timmer, J. Naeyé en M. van der Steeg, het Tijdschrift voor de Politie 1996-12, p. 6-10.

Onder schot. Vuurwapengebruik van de politie in Nederland (1978-1995)

J. Timmer, J. Naeyé en M. van der Steeg, Deventer: Gouda Quint 1996.

Advocaat in politiezaken

een advocaat speciaal voor politiefunctionarissen

Het vak van politieambtenaar is bijzonder. De rechtspositie van politieambtenaar is ook bijzonder. U heeft grote vrijheid van handelen. Maar het kan gebeuren dat uw handelen – privé of in functie - onder een vergrootglas wordt gelegd. Daarin bent u kwetsbaar. Maak uw positie dan sterker met de hulp van een gespecialiseerde advocaat.